Polen

Overzicht

Het noorden van Polen, dat tot aan de Baltische Zee reikt, bestaat bijna geheel uit laagland, terwijl de zuidgrens wordt gevormd door de Karpaten (inclusief het Tatra gebergte). De Masuria regio is het grootste en meest bezochte merengebied in Polen.

De Poolse staat is meer dan 1000 jaar oud. In de zestiende eeuw was Polen één van de machtigste landen van Europa. Koning Jan Sobieski van Polen doorbrak de Ottomaanse omsingeling van Wenen in 1683, en maakte zo een einde aan de dreigende bezetting van West-Europa.

Polen is rijk aan natuurlijke mineraalbronnen, waaronder rotszout. De Wieliczka zoutmijn herbergt een complete ondergrondse stad, met een sanatorium, theater, kerk en café! Alles is gemaakt van zout, van de stoelen tot de kandelaren.

De huidige Poolse grondwet stamt uit 1997. De President wordt om de vijf jaar rechtstreeks door het volk gekozen. De 460 leden van het lagerhuis (de Sejm) en de 100 leden van de senaat worden iedere vier jaar rechtsreeks gekozen volgens een systeem van evenredige vertegenwoordiging.

Tot Polen's traditionele gerechten behoren bietensoep, koolbroodjes (koolbladen gevuld met vlees en rijst), andpierogi (knoedels gevuld met, bijvoorbeeld, kool en champignons).

Beroemde Polen zijn de astronoom Copernicus, de componist Chopin, de wetenschapper Maria Curie-Sklodowska, filmmakers Roman Polanski en Krzysztof Kieslowski, en Paus Johannnes Paulus II.

Economie

Gedurende de jaren negentig van de twintigste eeuw heeft Polen consequent een beleid van economische liberalisatie gevoerd. Vandaag de dag wordt het land algemeen gezien als de succesvolste overgangseconomie.

Toch moet er nog veel worden gedaan, met name met betrekking tot de werkloosheid - momenteel de hoogste in Europa. De privatisering van kleine en middengrote staatsbedrijven en een liberale wetgeving voor nieuwe bedrijven hebben een positieve invloed gehad op de ontwikkeling van de private bedrijfssector. Die ontwikkeling wordt nu echter afgeremd door wettelijke en bureaucratische obstakels en aanhoudende corruptie.

De Poolse agrarische kampt met een werknemersoverschot, inefficiënte kleine bedrijven en een gebrek aan investeringen. De herstructurering en privatisering van 'gevoelige sectoren' (bijvoorbeeld kolen, staal, de spoorwegen en energie) zijn na een voortvarende start in het slop geraakt.

Hervormingen in de gezondheidszorg, het pensioensysteem en het staatsapparaat hebben geleid tot een belastingdruk die hoger is dan werd verwacht.

Verder vooruitgang in de publieke huishouding hangen grotendeels af van de vraag in hoeverre Polen er in slaagt de verliezen in de staatsbedrijven terug te dringen en het belastingsysteem te hervormen teneinde de grijze economie en de boeren belasting te laten betalen.

De vorige Socialistische regering introduceerde een pakket aan sociale en administratieve bezuinigingen met als doel de overheidsuitgaven tegen het einde van 2007 met zo'n € 13 miljard terug te dringen. De implementatie van de maatregelen liep echter vertraging op toen er in 2005 verkiezingen werden gehouden.

In september van dat jaar won de rechtse Rechts- en Rechtvaardigheidspartij de parlementsverkiezingen, terwijl Lech Kaczynski in oktober van hetzelfde jaar op basis van een verkiezingsprogramma van staatsinterventie in het fiscale en monetaire systeem tot president werd gekozen.